kan ik een uitkering aanvragen als ik niet studeer of werk op mijn achttiende

Geen automatische uitkering bij achttien zonder werk of school

Nee, er is geen uitkering die je automatisch krijgt alleen omdat je achttien wordt en niet werkt of studeert. Een uitkering, zoals bijstand, moet je zelf aanvragen bij de gemeente. De gemeente kijkt dan naar je situatie: heb je inkomen, heb je spaargeld, woon je nog thuis of niet. Er gelden voorwaarden, en die zijn voor iedereen weer anders. Dit platform kan je niet vertellen of jij recht hebt op bijstand of een andere uitkering — dat is iets wat de gemeente beoordeelt, en waarvoor je het beste terecht kunt bij de gemeente zelf of bij het UWV.

Wat op je achttiende wél automatisch verandert, is je zorgverzekering en de zorgtoeslag. Vanaf achttien betaal je zelf premie voor je zorgverzekering, en heb je onder voorwaarden recht op zorgtoeslag. Die toeslag komt niet vanzelf op je rekening: je moet hem zelf aanvragen bij de Belastingdienst. Ga je studeren, dan is studiefinanciering een andere route om inkomen te krijgen — hoe en wanneer je die aanvraagt, lees je in het stuk over studiefinanciering aanvragen. Werk je niet en studeer je niet, dan blijft een uitkering aanvragen bij de gemeente de stap die je zelf moet zetten.

Waar de verzekeringsplicht en de zorgtoeslag vandaan komen

De plicht om vanaf achttien jaar zelf een zorgverzekering te hebben staat in de Zorgverzekeringswet. De zorgtoeslag, die helpt de premie te betalen als je inkomen laag is, staat geregeld in de Wet op de zorgtoeslag. Voor een uitkering bij werkloosheid of geen inkomen bestaat geen aparte wet die specifiek over achttienjarigen gaat; dat loopt via de algemene regels voor bijstand en uitkeringen, die de gemeente en het UWV uitvoeren.