Hoe lang duurt het aanvragen van een verklaring van erfrecht?
Voor het opstellen van een verklaring van erfrecht staat geen wettelijke termijn. Een notaris bepaalt zelf hoe snel het document klaar is, en dat hangt af van de situatie. In de praktijk gaat het bij een overzichtelijke nalatenschap vaak om enkele dagen tot ongeveer twee weken. Bij meer erfgenamen, een testament dat nog moet worden opgevraagd, of onduidelijkheid over wie er erft, kan het langer duren.
De verklaring van erfrecht is het document waarmee een notaris vastlegt wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om namens de erfenis te handelen. Banken, verzekeraars en de Kamer van Koophandel vragen dit document vaak op voordat zij een rekening vrijgeven of een bedrijfsbelang overschrijven. Voor een ondernemer die als erfgenaam betrokken raakt bij een onderneming, of voor een bedrijf dat een rekening van een overleden zakenpartner moet afwikkelen, is de doorlooptijd daarom niet alleen een privézaak maar ook iets dat de bedrijfsvoering raakt.
Wat de doorlooptijd beïnvloedt
De belangrijkste factor is of er een testament is en of dat testament duidelijk is. Een notaris raadpleegt eerst het Centraal Testamentenregister om na te gaan of er een testament is opgemaakt en bij welke notaris. Is er geen testament, dan geldt het wettelijk erfrecht en moet de notaris de familierelaties in kaart brengen. Dat gaat sneller als de erfgenamen zelf duidelijke informatie en documenten aanleveren, zoals een uittreksel uit de basisregistratie personen en gegevens over eventuele eerdere huwelijken of kinderen.
Een tweede factor is het aantal erfgenamen en waar zij wonen. Moeten erfgenamen in het buitenland worden benaderd, of is er onenigheid over de verdeling, dan loopt de doorlooptijd al snel op. Ook de vraag of erfgenamen de nalatenschap willen aanvaarden of verwerpen speelt mee: zolang dat niet duidelijk is, kan de notaris de verklaring niet afronden. Wie hierover meer wil weten, vindt de uitleg van deze begrippen terug in de kennisbank met uitleg per situatie.
Waar het in de praktijk op stukloopt
De meeste vertraging ontstaat niet bij de notaris zelf, maar bij het verzamelen van de juiste stukken. Een overlijdensakte die nog niet is afgegeven, een testament dat bij een andere notaris blijkt te liggen, of een erfgenaam die niet reageert op verzoeken om gegevens: dit zijn de momenten waarop een dossier blijft liggen. Ook komt het voor dat een bank of andere instantie aanvullende informatie vraagt nadat de verklaring al is afgegeven, wat voor de indruk kan zorgen dat het proces langer duurt dan het in werkelijkheid deed.
Een andere veelvoorkomende oorzaak is drukte bij de notaris zelf. Sommige notariskantoren werken met een wachttijd voordat een dossier wordt opgepakt, vooral rond drukke periodes. Dit verschilt per kantoor en is voor buitenstaanders niet vooraf goed in te schatten.
Wat u zelf kunt voorbereiden
De doorlooptijd wordt vaak korter als de aanvrager zelf de basisgegevens al op orde heeft: een overlijdensakte, gegevens over eventuele kinderen of een eerder huwelijk, en desgewenst een kopie van een testament. Voor wie voor het eerst met dit proces te maken krijgt, geeft een kort overzicht van de stappen die op uw situatie van toepassing zijn een idee van wat er naast de verklaring van erfrecht nog meer geregeld moet worden, zoals het informeren van instanties en het afhandelen van lopende contracten.
Houd er rekening mee dat de verklaring van erfrecht op zichzelf niet hetzelfde is als de afwikkeling van de hele nalatenschap. Ook na afgifte van de verklaring kunnen er nog stappen volgen bij de belastingdienst, banken of een bedrijfsregister. Voor de exacte gang van zaken in uw situatie, of bij twijfel over aanvaarden of verwerpen, is een notaris of jurist de aangewezen partij; nabestaandenia.nl geeft hierover geen juridisch of fiscaal advies.
Waarom deze informatie vrij te raadplegen is
De uitleg over termijnen en begrippen op nabestaandenia.nl is bewust gratis toegankelijk, inclusief de vindplaats in de officiële bron. Meer over de manier waarop deze informatie wordt samengesteld en waar ze vandaan komt, staat beschreven op de pagina die uitlegt hoe de informatie tot stand komt.
Wilt u weten welke stappen in uw situatie gelden, naast de verklaring van erfrecht? Doe de gratis quick-scan of bekijk de onderwerpen in de veelgestelde vragen over overlijden en nalatenschappen voor een eerste oriëntatie.